Theo số liệu tiên tiến nhất của Ngân hàng Nhà nước, tổng dư nợ tín dụng so với nghành nghề dịch vụ BĐS của những TCTD đến ngày 30/09/2023 đạt 2,74 triệu tỷ đồng, tăng 6,04% so với 31/12/2022, giật tỷ trọng 21,46% tổng dư nợ so với nền tài chính. Đáng chú, tỷ trọng nợ xấu trong nghành nghề dịch vụ đến cuối tháng 9 đã tăng mức 2,89%, rộng hơn nhiều so với mức ghi nhận vào cuối năm 2022 là (1,72%).
Ước tính theo số liệu này, quy mô nợ xấu trong nghành nghề dịch vụ bất động sản đến cuối tháng 9 vào khoảng 79.000 tỷ đồng, tăng gần 35.000 tỷ so với cuối năm 2022.
Báo cáo tài chính quý 3 cũng cho thấy nợ xấu nội người đùa dạngg của 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán đã tăng hơn 50% so với hồi đầu năm mới, lên gần 209.000 tỷ đồng. Trong số đó, những ngân hàng liên quan nhiều đến nghành bất động sản đều phải có véc tơ vận tốc tức thời tăng nợ xấu trên 100%.
Nguy cơ nợ xấu bất động sản "phình to" đã được nhắc nhở từ thời điểm năm ngoái khi thời đoạn 2023 - 2024 là vấn đề rơi đáo hạn một lượng rất rộng trái phiếu doanh nghiệp. Dù Thông tư 03 và Nghị định 08 được sản xuất đã góp thêm phần hỗ trợ tkhô giòn khoản cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tuy vậy chính những sách này chỉ là giround pháp tạm thời, chứ không giround quyết được những vấn đề gốc rễ của thị trường.
Trong khi, thị trường bất động sản "tắc" tkhô hanh khoản tạo cho dòng tiền ảo của những doanh nghiệp địa ốc càng bị tác động nghiêm trọng, đi với với thu nhập người tiêu dùng nhà sụt giảm do tài chính khó khăn, dẫn tới nợ xấu của ngân hàng cũng tăng theo.
Trao đổi với người viết, một Chuyên Viên tài chính cho rằng, khi thị trường bất động sản đi xuống, nợ xấu ngân hàng có tăng là điều hiển nhiên và thực tiễn đã xảy ra. Quan sát "cục máu đông" nợ xấu năm 2011 – 2012 khiến cho nhiều ngân hàng lao đao cũng bắt nguồn từ những việc thị trường bất động sản đổ vỡ. Tuy nhiên, trong đồ họa hiện thực, việc cho phép những doanh nghiệp gia hạn trả nợ trá phiếu và giãn, hoãn nợ cũng là 1 chính sách nhằm mục tiêu hạn chế nợ xấu tăng cao.
"Nợ xấu ngân hàng tăng so với thời điểm cuối năm 2022 là điều dễ hiểu. Khi đến hạn trả nợ mà những chủ đầu tư bất động sản và người vay mua bất động sản không trả được nợ do bán không được dẫn đến quá kỳ hạn, nợ xấu mới từ từ tăng", Chuyên Viên này nói.
Trong report mới công bố, FiinGroup cũng cho rằng lúc này những ngân hàng mới "ngấm đòn" nợ xấu trái phiếu bất động sản, được thể hiện ở tỷ trọng vi phạm nghĩa vụ trái phiếu doanh nghiệp ở mức rất cao (khoảng 14,6% tính trên tổng giá trị lưu hành) và tỷ trọng tạo lập nợ xấu đang tăng cao.
"Kỳ vọng sửa đổi Thông tư 02 (tạo điều kiện cơ cấu lại tín dụng) và sửa đổi Nghị định 08 (giãn, hoãn trái phiếu doanh nghiệp) nhưng tác động lây chéo cánh sang tín dụng ngân hàng là rủi ro lớn thực tại, nhất là những ngân hàng có bộ đệm vốn thấp hoặc chứa đựng nợ xấu thấp", FiinGroup cho hay .
Ngân hàng "đâm lao phván theo lao"
Từ lâu, quan hệ giữa ngân hàng và doanh nghiệp địa ốc được ví như là "ngồi chung một con thuyền" do gần 1/4 dư nợ của những nhà băng nằm trong nghành nghề dịch vụ bất động sản và đây cũng là nghành nghề dịch vụ đóng góp rất rộng lớn vào tăng trưởng tín dụng của ngành ngân hàng trong mỗi năm qua.
''Các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bất động sản đều là quan hệ cộng sinh, với nói qua và với có những khó khăn cần tháo gỡ. Mối quan hệ này được ví như chung một chiếc thuyền, thuyền chìm thì doanh nghiệp chìm, ngân hàng cũng chìm. Thuyền nổi thì doanh nghiệp thắng lợi, ngân hàng thắng lợi'', lãnh đạo cấp cao của ngành ngân hàng từng nói qua.
Nguồn: Quang Hưng tổng hợp từ số liệu NHNN công bố
Cũng chính vì mối quan hệ "chung một con thuyền" mà từ trên đầu năm mới đến nay, ngành ngân hàng đã liên tục triển khai nhiều hội nghị với những doanh nghiệp địa ốc nhằm mục tiêu giả ra giround pháp gỡ khó cho cho thị trường bất động sản.
Hình như, dù thị trường bất động sản phục hồi chậm nhưng lượng tín dụng được ngân hàng bơm cho những doanh nghiệp địa ốc vẫn tăng rất mạnh trong 9 tháng đầu xuân năm mới 2023. Trong khi đó. tín dụng cho sinh hoạt tiêu dùng bất động sản (cho những người tiêu dùng nhà vay) lại có Xu thế giảm cả về quy mô lẫn tỷ trọng.
Ước tính theo số liệu NHNN công bố, tín dụng cho hoạt động và sinh hoạt marketing bất động sản - khoản cấp cho chủ đầu tư ý tưởng phát minh - đến cuối tháng 9 đạt khoảng 986.400 tỷ đồng, cướp 36% tổng dư nợ trong nghành nghề này. Trước đó, quy mô cho vay marketing bất động sản vào cuối năm 2022 chỉ đạt khoảng 803.000 tỷ đồng và cướp 31% tín dụng cho nghành nghề bất động sản.
Như vậy, trong 9 tháng đầu năm mới, tín dụng cho sinh hoạt marketing bất động sản tăng thêm khoảng 183.000 tỷ đồng, tăng 90% so với 9 tháng đầu năm mới 2022 – thời đoạn thị trường BĐS vẫn còn đấy diễn biến sôi động (quy mô tăng thêm khoảng 97.000 tỷ đồng).
Báo cáo tài chính quý 3 cũng cho thấy Xu thế tương tự khi dư nợ cho vay sale bất động sản của nhiều ngân hàng tư nhân lớn như VPBank, MB... tăng rất mạnh, gấp nhiều lần véc tơ vận tốc tức thời tăng trưởng dư nợ chung.
Nguồn: Quang Hưng tổng hợp từ số liệu NHNN công bố
Tại Hội nghị tín dụng bất động sản do NHNN tổ chức vừa qua, lãnh đạo những ngân hàng cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ những doanh nghiệp BĐS vượt qua thời đoạn khó khăn; tuy nhiên phía ngân hàng cũng cho rằng người nghịch dạng thân những doanh nghiệp địa ốc cũng cần nhìn lại và thay đổi chính mình xem đã hoạt động và sinh hoạt lành mạnh, minh bạch thông tin chưa.
"VPBank là một trong các trong mỗi ngân hàng cho vay bất động sản nhiều nhất thị trường, nhưng đến giờ chính ngân hàng cũng thấy sợ", CEO VPBank nói.
"Những phát minh đang cầm hoặc trót cầm thì đã "đâm lao phmàn theo lao". Vì vậy, so với những phát minh đang khó khăn, nếu xong được pháp lý thì Cửa Hàng chúng tôi sẽ gimàn ngân ngay", ông Vinh cho hay.
Bên cạnh sự hỗ trợ của ngân hàng, ông Vinh cũng khuyến nghị rằng: Nếu trước đây, những doanh nghiệp bất động sản tích lũy được nhiều phát minh trong thời đoạn huy động vốn lagn giản, thì đến thời điểm khó khăn cần phmàn bán bớt tài sản, phmàn đồng ý hoà vốn hoặc lỗ một chút, phmàn phối thích hợp với ngân hàng để trả nợ chứ không thể ngồi im ngóng ngân hàng hỗ trợ, gia hạn.; bởi như vậy là không công bình với ngân hàng.
"Các doanh nghiệp BĐS cũng phván thấy rằng tình hình đã khác rồi. Mỗi doanh nghiệp nắm với lúc 30 - 40 ý tưởng phát minh mà cứ ngồi giữ thì làm sao thoát ra được. Chỉ mong ngân hàng hỗ trợ thì ngân hàng hỗ trợ sao được", ông Vinh bày tỏ.
Cũng tại hội nghị này, Phó Thống đốc Đào Minh Tú xác minh, từ trên đầu năm mới đến nay, tín dụng BĐS tăng 6,04%, riêng tín dụng sale BĐS tăng gần 22%; NHNN đã bốn lần giảm lãi suất điều hành, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm 2-2,5%, là mức giảm rộng hơn kỳ vọng.
Theo ông Tú, sức tiêu thụ trầm lắng, tiếp xúc đóng băng khiến cho doanh nghiệp khó xoay xở nguồn tiền vàng, dẫn đến tình trạng khát vốn, chứ không hẳn là khát vốn vì tín dụng. Từ đó, Phó Thống đốc cho rằng, để thị trường BĐS sôi động hơn, doanh nghiệp BĐS rất cần được có sự thống nhất trong "cuộc đùa" giá nhà. Hiện nay, giá nhà vẫn tăng cao trong khi lãi vay giảm mạnh. Chỉ khi gimàn quyết được vấn đề giá nhà thì mới gimàn quyết được vấn đề sức tiêu thụ của thị trường BĐS.
Thị trường bất động sản có dấu hiệu vượt 'đáy'
Bộ trưởng Xây dựng: Thị trường bất động sản ấm dần vào cuối năm
Thị trường bất động sản: Qua cơn bĩ cực